Een stroomprijs onder nul — je krijgt geld toe als je verbruikt en je betaalt om terug te leveren. Het klinkt als een rekenfout, maar het gebeurde in 2025 al 581 uur, zo’n 7% van het jaar, en 2026 koerst af op een nieuw record. Geen reden voor paniek: voor de meeste huishoudens is het effect nu nog klein. Wel handig om te snappen waarom dit gebeurt, wie er wél iets van merkt en hoe je er straks zelfs van profiteert. We leggen het rustig uit.
- Wat het is: op de stroombeurs zakt de prijs onder €0 als er veel meer aanbod (zon, wind) is dan vraag — vooral op zonnige middagen tussen 11.00 en 16.00 uur, in lente en zomer.
- Hoe vaak: van 85 uur (2022) via 316 (2023) en 458 (2024) naar 581 uur in 2025. In 2026 ligt het aantal tot nu toe al ruim vijf keer hoger dan in 2021.
- Vast of variabel contract? Dan merk je er direct niets van — jouw tarief staat vast.
- Dynamisch contract? Verbruiken is dan extra goedkoop (soms geld toe op het kale tarief), maar terugleveren kóst geld. Slim afschakelen lost dat op.
- Saldeer je nog? Dan verrekent de saldering het vrijwel volledig weg — tot en met 31 december 2026.
- Na 2027 gaat iedereen met zonnepanelen de negatieve uren indirect voelen. Eigen verbruik verhogen wordt dé oplossing.
Waarom zakt een stroomprijs onder nul?
Stroom is een product dat op elk moment evenveel gemaakt als gebruikt moet worden. Op de day-ahead-beurs (EPEX) wordt voor elk blok van de volgende dag een prijs bepaald door vraag en aanbod. Op een zonnige zondagmiddag in mei produceren miljoenen zonnepanelen en windparken tegelijk op vol vermogen, terwijl fabrieken stilliggen en niemand de verwarming aan heeft. Het aanbod is dan zo veel groter dan de vraag dat producenten geld toeleggen om hun stroom kwijt te kunnen.
Dat doen ze niet voor de lol. Grote centrales kunnen niet zomaar even uit en weer aan — dat kost meer dan een paar uur negatieve prijs accepteren. En gesubsidieerde wind- en zonneparken hielden lange tijd recht op subsidie per geproduceerde kWh, waardoor doorproduceren zelfs bij een negatieve prijs lonend bleef. Tel daarbij op dat het stroomnet maar beperkt naar het buitenland kan exporteren, en de prijs schiet op zulke momenten door het putje.
De trend is duidelijk: hoe meer zonnepanelen en windparken erbij komen zonder dat de vraag of de opslag meegroeit, hoe vaker de prijs onder nul duikt. Mei was in 2025 de koploper met 145 negatieve uren in één maand, en paasmaandag 2026 zette alweer een dagrecord. Dit hoort bij de overgang naar een duurzaam systeem — het is een groeipijn, geen storing.
Wie merkt er nu eigenlijk iets van?
Vast of variabel contract
Veruit de meeste huishoudens, met of zonder zonnepanelen.
Jouw leveringstarief staat in het contract en beweegt niet mee met de beurs. Negatieve uren zie je dus niet op je rekening. Indirect profiteren leveranciers wel van goedkope inkoop — en saldeer je nog, dan worden je teruggeleverde kWh gewoon weggestreept.
Dynamisch contract
Je betaalt per uur de beursprijs (Tibber, Frank, ANWB, easyEnergy).
Verbruiken tijdens negatieve uren is extra goedkoop. Maar terugleveren kost dan geld — daarom is slim afschakelen van je omvormer hier verstandig. Let op: door energiebelasting en inkoopkosten krijg je pas bij fors negatieve prijzen écht geld toe.
Alle zonnepaneel-bezitters
Na de saldering-stop wordt teruglevering marktgekoppeld.
Je terugleververgoeding gaat dan meebewegen met de beurs — en juist op de uren dat jóuw panelen pieken, is de marktprijs het laagst of negatief. Stroom zelf direct gebruiken wordt daarmee de sleutel tot rendement.
“Gratis stroom” — klopt dat eigenlijk?
Half Nederland appt elkaar bij een negatief uur dat de stroom “gratis” is. De werkelijkheid is iets nuchterder: bij een dynamisch contract betaal je naast de kale beursprijs ook energiebelasting (ruim 13 cent per kWh), btw en inkoopkosten van je leverancier. De beursprijs moet dus flink onder nul staan voordat je all-in écht geld toekrijgt. Een uurprijs van −5 cent betekent in de praktijk: goedkope stroom, geen gratis stroom.
Wat betaal je all-in tijdens een negatief uur? (dynamisch contract, indicatief)
| Beursprijs (kaal) | + belasting, btw en inkoopkosten | All-in per kWh |
|---|---|---|
| −€0,02 | circa +€0,17 | ± €0,15 |
| −€0,10 | circa +€0,17 | ± €0,07 |
| −€0,20 | circa +€0,17 | ± −€0,03 (geld toe) |
Goedkoop is het wél. Wie zijn verbruik kan verschuiven naar die middag-uren — wasmachine, vaatwasser, boiler, EV-lader — bespaart met een dynamisch contract structureel geld. Met een thuisbatterij kun je er zelfs actief aan verdienen op de spotmarkt: laden als de prijs negatief is, ontladen op de dure avondpiek.
Wat betekent dit voor je zonnepanelen — nu en na 2027?
Nu (2026): weinig. Saldeer je nog, dan worden je teruggeleverde kWh op de jaarafrekening weggestreept en glijden de negatieve uren grotendeels langs je heen. Alleen met een dynamisch contract loont het om je omvormer slim te laten pauzeren tijdens negatieve uren — hoe dat werkt en wat het scheelt, lees je in ons artikel over afschakelen bij negatieve prijzen.
Vanaf 2027: de saldering stopt en je terugleververgoeding wordt aan de markt gekoppeld. Het ongemakkelijke feit: je panelen produceren het meest op precies de uren dat stroom het minst waard is. Daarom verschuift de rekensom van “zoveel mogelijk terugleveren” naar zoveel mogelijk zelf gebruiken. Wie zijn verbruik naar de middag verschuift of opslaat in een batterij, heeft van negatieve prijzen straks geen last — maar juist profijt.
En voor het nuchtere perspectief: 581 negatieve uren betekent ook dat de prijs ruim 93% van de tijd gewoon positief was. Zonnepanelen blijven renderen; je verdient je opbrengst alleen anders terug dan vijf jaar geleden.
Hoe pakken negatieve uren uit voor jóuw situatie?
Verbruik, contract, panelen en eventueel een batterij — de calculator rekent door wat negatieve prijzen en de saldering-stop voor jouw rekening betekenen.
Start de berekening Onafhankelijk · we verkopen geen contracten, panelen of batterijenVeelgestelde vragen
Wat zijn negatieve stroomprijzen?
Op de stroombeurs zakt de prijs onder nul euro als het aanbod van stroom veel groter is dan de vraag, bijvoorbeeld op een zonnige middag met veel wind. Producenten betalen dan om hun stroom kwijt te kunnen. Voor consumenten met een dynamisch contract is verbruiken op die uren extra goedkoop, terwijl terugleveren juist geld kost.
Hoe vaak komt een negatieve stroomprijs voor?
Steeds vaker. Nederland ging van 85 negatieve uren in 2022 naar 316 in 2023, 458 in 2024 en 581 in 2025, circa 7 procent van het jaar. In 2026 ligt het aantal tot nu toe ruim vijf keer hoger dan in 2021. De meeste negatieve uren vallen tussen 11.00 en 16.00 uur, vooral in de lente- en zomermaanden en in weekenden.
Krijg ik geld toe als de stroomprijs negatief is?
Meestal niet. Bij een dynamisch contract betaal je naast de kale beursprijs ook energiebelasting, btw en inkoopkosten, samen circa 17 cent per kWh. De beursprijs moet dus dieper dan ongeveer min 17 cent zakken voordat je all-in echt geld toekrijgt. Een licht negatief uur betekent in de praktijk heel goedkope stroom, geen gratis stroom.
Waarom blijven producenten leveren bij een negatieve prijs?
Grote centrales kunnen niet zomaar even uit- en weer aanschakelen; dat kost meer dan een paar negatieve uren accepteren. Daarnaast hielden gesubsidieerde wind- en zonneparken lange tijd recht op subsidie per geproduceerde kilowattuur, waardoor doorproduceren ook bij negatieve prijzen lonend bleef. Ook kan het net maar beperkt stroom naar het buitenland exporteren.
Merk ik iets van negatieve prijzen met een vast contract?
Direct niet: jouw tarief staat vast en beweegt niet mee met de beurs. Heb je zonnepanelen en saldeer je nog, dan worden je teruggeleverde kilowatturen bovendien gewoon weggestreept op de jaarafrekening. Indirect spelen negatieve uren wel mee in de terugleverkosten die leveranciers rekenen en in de tarieven van toekomstige contracten.
Wat verandert er na de saldering-stop in 2027?
Vanaf 1 januari 2027 wordt je terugleververgoeding gekoppeld aan de marktwaarde van stroom. Omdat zonnepanelen het meest produceren op de uren dat de prijs het laagst of negatief is, wordt stroom zelf direct gebruiken dan veel waardevoller dan terugleveren. Verbruik verschuiven naar de middag, een thuisbatterij of slim afschakelen worden daarmee de logische optimalisaties.
Onderbouwing & bronnen
- Solar Magazine — 75 procent meer uren met negatieve stroomprijzen
- Overstappen.nl — Stroomprijs vijf keer vaker negatief dan in 2021
- Zonneplan — Negatieve stroomprijzen uitgelegd
- Frank Energie — Negatieve stroomprijzen: hoe werkt dat?
Laatst gecontroleerd: 4 juni 2026 · Uren-cijfers: EPEX SPOT day-ahead per kalenderjaar · Bedragen indicatief; tarieven en belastingen verschillen per contract · Dit artikel is informatief en geen vervangend financieel advies.