Alle energie- en verduurzaming-begrippen die je tegenkomt op deze site, in alfabetische volgorde uitgelegd. Klik door naar de cornerstone-gids voor de complete uitwerking.
ACM (Autoriteit Consument & Markt)
Toezichthouder die energieleveranciers monitort op tarieven en gedrag. Publiceert kwartaal-rapporten over terugleverkosten per leverancier.
All-electric warmtepomp
Warmtepomp zonder gas-backup. Werkt volledig op elektriciteit. Vereist meestal goede isolatie + lage-temperatuur-systeem (vloerverwarming). Zie Warmtepomp-gids.
Arbitrage (dynamisch contract)
Verschil tussen lage spotprijs (laad-moment) en hoge piekprijs (ontlaad-moment). Thuisbatterij + dynamisch contract = €50-150/jr extra. Zie Dynamisch contract.
BTW-teruggave zonnepanelen
21% BTW op nieuwe zonnepanelen kun je terugvragen via opgave als particuliere ondernemer (€1.000-1.400 gemiddeld). Regeling tot eind 2026 zeker; daarna onzeker.
CO₂-equivalent
Eenheid om broeikasgassen te vergelijken. 1 kWh stroom in NL = ~0,4 kg CO₂eq (2026). Belangrijk voor energielabel-berekening.
COP (Coefficient of Performance)
Rendement-coëfficiënt warmtepomp. COP 4 = 1 kWh stroom levert 4 kWh warmte. Lucht-water 3-4; geo 4,5-5,5.
Dynamisch energiecontract
Contract met per uur wisselende stroomprijs (EPEX-spot). Loont bij flexibel verbruik. Top-3: Frank, Tibber, ANWB. Volledige vergelijking.
Eigen-verbruik (zonnepanelen)
Percentage opgewekte zonnestroom dat je direct zelf verbruikt. Zonder batterij ~30%, met 5 kWh batterij ~70%. Bepalend voor rendement post-2027.
Energielabel
A++++ (best) tot G (slecht), volgens NTA8800. Bepaalt o.a. verduurzamingshypotheek-ruimte.
EPEX-spotmarkt
Europese day-ahead-stroommarkt. Bepaalt het uurtarief van dynamische contracten. Volatiel: €0,00-€0,40/kWh.
Hybride warmtepomp
Lucht-water warmtepomp gecombineerd met bestaande CV-ketel. Pomp doet 60-70%, ketel pakt over op koude dagen. Lage-drempel-instap, ISDE €1.800-2.700. Zie Warmtepomp-gids.
IRR (Internal Rate of Return)
Effectief rendement-percentage op investering, rekening houdend met tijdwaarde van geld. Voor verduurzaming: IRR > 8% = goede investering, > 12% = sterk.
ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie)
Rijkssubsidie voor warmtepomp, isolatie, ventilatie, warmtenetaansluiting. Budget 2026: €509M. Aanvraag via RVO. Volledige uitleg.
kWh (kilowattuur)
Eenheid stroomverbruik. 1 kWh = 1 wasmachine-cyclus of ~6 uur LED-lamp. Gemiddeld NL-gezin verbruikt 3.500 kWh/jaar.
kWp (kilowattpiek)
Maximaal vermogen zonnepanelen onder ideale omstandigheden. 1 kWp = ~950 kWh opwek/jaar in NL. Standaard huis-installatie: 4-6 kWp.
Netbeheerder
Bedrijf dat het stroomnet onderhoudt (Liander, Stedin, Enexis, etc.). NIET hetzelfde als energieleverancier. Netbeheer-kosten zijn vast (geen keuze).
NHG (Nationale Hypotheek Garantie)
Garantie tot €498.200 (2026) die hypotheek-rente verlaagt. Verduurzamingsruimte komt daar bovenop. Zie Hypotheek-gids.
NPV (Net Present Value)
Netto contante waarde — totale waarde van alle toekomstige cashflows, gedisconteerd naar nu. Positief = winstgevend. Default discontovoet 4% reëel.
P1-poort (slimme meter)
Uitleespoort op slimme meter voor real-time verbruiks-data. Nodig voor HomeWizard, Tibber-app, smart-laden.
RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland)
Behandelt ISDE-subsidie-aanvragen en publiceert wekelijks budgetstatus.
Saldering
Tot 31-12-2026: opgewekte zonnestroom 1-op-1 wegstrepen tegen verbruik. Vanaf 1-1-2027: gestopt. Volledige uitleg.
SDE++ (Stimulering Duurzame Energieproductie)
Subsidie voor zakelijke / VvE-energieprojecten. Niet voor particulieren (zie ISDE voor particulier).
Terugleverkosten
Extra kosten die leveranciers vragen voor teruggeleverde stroom. €37-120/jaar afhankelijk van leverancier. Per-leverancier vergelijking.
Terugleververgoeding
Vergoeding die leverancier betaalt voor teruggeleverde stroom. Wettelijk minimum 50% van leveringstarief tot 2030 (~€0,12/kWh in 2026).
TVT (Terugverdientijd)
Aantal jaren tot investering is terugverdiend via besparing. Eenvoudig = capex / jaarlijkse besparing. Houdt geen rekening met tijdwaarde geld (zie IRR + NPV).
V2H (Vehicle-to-Home)
EV als thuisbatterij gebruiken. In 2026 nog beperkt in NL (Wallbox Quasar, dcbel). Verwacht doorbraak 2027-2028.
Verduurzamingshypotheek
Extra hypotheek-ruimte (€7k-35k) voor energiebesparende maatregelen. Volledige gids.
Zonneboiler
Buisvormige collectoren op het dak die water verwarmen via zonne-energie. ISDE-subsidie €500-800. Niet hetzelfde als zonnepanelen (die maken stroom).
🔍 Begrip mist?
Mail ons via info@mijnenergierapport.nl als je een begrip mist in deze lijst — we voegen het binnen 5 werkdagen toe.
Laatste update: 17 mei 2026 — maandelijks aangevuld.
Aanvullingen juni 2026
Begrippen die zijn toegevoegd op basis van nieuwe artikelen rond de saldering-stop en thuisbatterij-strategie.
- P1-poort
- Open uitleespoort op slimme meters (DSMR-protocol) die elke 1–10 seconden verbruik en teruglevering rapporteert. Onmisbaar voor automatische besturing van batterij of warmtepompboiler. Lees: P1-poort uitlezen 2026.
- Warmtepompboiler
- Geïsoleerd warmwatervat (typisch 200 L) met een kleine lucht-water-warmtepomp; gebruikt stroom in plaats van gas voor warm tapwater. Lees: zonneboiler vs warmtepompboiler 2026.
- Zonneboiler
- Systeem waarbij zonnecollectoren op het dak rechtstreeks water verwarmen voor tapwatergebruik. ISDE-subsidie in 2026: €500–€975. Lees: welke loont na de saldering-stop?
- VvE (Vereniging van Eigenaars)
- Wettelijk samenwerkingsverband van appartementseigenaars dat gezamenlijke ruimten beheert. Voor zonnepanelen op het hoofddak is meestal 2/3 meerderheid in de ALV nodig. Lees: VvE en zonnepanelen na 2027.
- Postcoderoos
- Fiscale regeling voor energie-coöperaties: deelnemers binnen postcoderoosgebied zijn vrijgesteld van energiebelasting tot 10.000 kWh/jaar (tot 2030).
- Spotprijs / Day-Ahead-markt
- Het uurtarief voor stroom op de groothandelsmarkt EPEX/ENTSO-E, dag van tevoren vastgesteld. Dynamische contracten (Tibber, Frank, ANWB) rekenen hiermee af. Lees: handelen op de spotmarkt.
- OpenTherm
- Open communicatie-protocol tussen cv-ketel/warmtepomp en thermostaat. Maakt modulerende sturing mogelijk (i.p.v. aan/uit), levert 20–40% meer rendement bij slimme thermostaten.
- Geo-fencing
- Automatische detectie of bewoners thuis zijn op basis van smartphone-locatie. Slimme thermostaten (Tado, Nest) gebruiken het om automatisch te verlagen bij afwezigheid.
- LiFePO4
- Lithium-ijzerfosfaat — celchemie van moderne thuisbatterijen. Brandveiliger en duurzamer dan oudere NMC: 6.000+ laad-cycli i.p.v. 3.500. Lees: beste thuisbatterij 5 kWh 2026.
- Cyclus (batterij)
- Eenmaal volledig laden en ontladen telt als één cyclus. Een 5 kWh-batterij draait typisch 250–320 cycli per jaar; bij combinatie met dynamisch contract loopt dat op naar 300–360.
- DSMR
- Dutch Smart Meter Requirements — Nederlandse standaard voor slimme meters. Versie 5.0 geeft data per 10 sec; 5.0+ per 1 sec via P1.
- NTA8800
- Norm voor het officiële energielabel sinds 2021. Beoordeelt schil (Rc-waarden) plus installatie. Lees: energielabel verbeteren in 2026.
- COP (Coefficient Of Performance)
- Verhouding warmte-output : stroomverbruik bij een warmtepomp. Een COP van 3,5 = 3,5 kWh warmte per 1 kWh stroom. Daalt bij hogere aanvoertemperaturen. Lees: warmtepomp kosten 2026.
- Energiebespaarbudget
- Het deel van een verduurzamingshypotheek dat boven je reguliere leencapaciteit komt, geblokkeerd in een bouwdepot. Tot €50.000 bij label A+++. Lees: verduurzamingshypotheek 2026.