Heb je je energienota erbij gepakt en dacht je: wat staat hier allemaal? Je bent niet de enige. Sinds de Energiewet op 1 januari 2026 in werking trad, zijn er nieuwe termen op je nota verschenen. “Systeembeheerkosten” in plaats van netwerkkosten, nieuwe belastingtarieven en ondoorzichtige toeslagen. In dit artikel ontleden we regel voor regel wat je betaalt — en waar je op kunt besparen.
De opbouw van je energienota in 2026
Je energierekening bestaat uit vier hoofdcomponenten. Hieronder leggen we elke component uit:
1. Leveringskosten (stroom en gas)
Dit is wat je energieleverancier rekent voor de stroom en het gas dat je verbruikt. Bij een vast contract is dit een vaste prijs per kWh of m³. Bij een dynamisch contract wisselt de stroomprijs per uur.
Gemiddelde leveringstarieven in juni 2026:
- Stroom: €0,08–€0,12 per kWh (exclusief belasting)
- Gas: €0,45–€0,55 per m³ (exclusief belasting)
2. Energiebelasting en ODE
De overheid heft energiebelasting op elk verbruikt kWh en m³. In 2026 gelden deze tarieven:
- Stroom: €0,1099 per kWh (verlaagd van €0,1188 in 2025)
- Gas: €0,7307 per m³ (verhoogd van €0,6981 in 2025)
- Belastingvermindering: €628,96 per jaar (een vaste korting op je totale energiebelasting)
Let op: de belastingvermindering is in 2026 gedaald met €6,23 ten opzichte van 2025. Dat klinkt weinig, maar het betekent dat je netto iets meer betaalt.
3. Systeembeheerkosten (nieuw in 2026)
Dit is de grootste verandering op je nota. Wat voorheen netwerkkosten of transportkosten heette, heet nu systeembeheerkosten. De term is geïntroduceerd door de Energiewet 2026 en dekt:
- Aansluiting — De vaste kosten voor je fysieke netaansluiting
- Transport — Het transport van stroom of gas over het net
- Meting — De kosten voor je slimme meter
De systeembeheerkosten zijn in 2026 gemiddeld met €25 per jaar gestegen. Je betaalt deze aan je netbeheerder (Stedin, Liander of Enexis), maar ze worden geïnd via je energieleverancier.
4. Btw (21%)
Over alle bovenstaande kosten betaal je 21% btw. Let op: als je zonnepanelen hebt aangeschaft, kun je de btw op de aanschaf terugvragen. Op de energienota zelf betaal je altijd btw.
Nieuwe termen op je nota door de Energiewet 2026
De Energiewet heeft niet alleen de naam “netwerkkosten” veranderd. Er zijn meer wijzigingen:
- “Systeembeheerder” i.p.v. “netbeheerder” — Officieel heet Stedin, Liander of Enexis nu systeembeheerder. In de praktijk worden beide termen nog door elkaar gebruikt.
- Contractsamenvatting verplicht — Sinds 2026 moet je leverancier je vóór contractafsluiting een beknopt overzicht geven met looptijd, tarieven en opzegmogelijkheden.
- Alleen geldkorting — Leveranciers mogen geen cadeaubonnen, gratis producten of andere “goodies” meer aanbieden als welkomstbonus. Alleen een directe geldkorting is toegestaan.
Voorbeeldberekening: wat betaal je echt per maand?
Een gemiddeld huishouden (2.800 kWh stroom, 1.200 m³ gas) betaalt in 2026 ongeveer:
- Stroom levering: 2.800 × €0,10 = €280
- Stroom belasting: 2.800 × €0,11 = €308
- Gas levering: 1.200 × €0,50 = €600
- Gas belasting: 1.200 × €0,73 = €876
- Belastingvermindering: −€629
- Systeembeheerkosten: €310
- Subtotaal: €1.745
- Btw (21%): €366
- Totaal: €2.111 per jaar = €176 per maand
Waar kun je besparen?
Op je leveringskosten heb je de meeste invloed:
- Overstappen — Vergelijk tarieven en stap over als je contract afloopt.
- Dynamisch contract — Verschuif verbruik naar goedkope uren en bespaar 20–30%.
- Eigen verbruik verhogen — Met een thuisbatterij gebruik je meer van je eigen zonnestroom.
- Gasverbruik verlagen — Een hybride warmtepomp of airco als verwarming bespaart 30–50% gas.
Veelgestelde vragen
Waarom zijn mijn systeembeheerkosten gestegen?
Netbeheerders investeren miljarden in netverzwaring vanwege de energietransitie. De kosten worden deels doorberekend aan huishoudens. Het capaciteitstarief dat in 2029 komt, zal hier opnieuw invloed op hebben.
Wat is de belastingvermindering energiebelasting?
Dit is een vaste jaarlijkse korting van €628,96 (2026) die iedereen met een energieaansluiting krijgt. Het wordt automatisch verrekend op je nota — je hoeft er niets voor te doen.
Kan ik de systeembeheerkosten vermijden?
Nee, deze kosten betaal je altijd zolang je op het net bent aangesloten. Wel kun je met een kleinere aansluiting (bijv. 1×25A i.p.v. 3×25A) besparen op het vaste aansluitdeel.
Betaal ik minder belasting als ik zonnepanelen heb?
Je betaalt minder energiebelasting over het stroom dat je zelf opwekt en verbruikt. Over teruggeleverde stroom betaal je géén belasting — maar na het einde van saldering in 2027 verandert dit.
Benieuwd wat verduurzamen jou oplevert?
Bereken in 2 minuten hoeveel je bespaart met een thuisbatterij, zonnepanelen of warmtepomp — afgestemd op jouw woning.