Loopt je vaste energiecontract door tot na 1 januari 2027, dan mag je leverancier de prijzen of voorwaarden op die datum alleen aanpassen als dat duidelijk in je voorwaarden staat én hij dat minimaal één maand van tevoren aankondigt. Doet hij dat, dan mag jij kosteloos opzeggen, zonder opzegvergoeding. Dat volgt uit de Energiewet die sinds 1 januari 2026 geldt; de ACM heeft consumenten met zonnepanelen daar expliciet voor gewaarschuwd (bron: Solar Magazine).
De timing is lastig. Op 1-1-2027 stopt de salderingsregeling en gaan leveranciers werken met terugleverkosten en vergoedingen die netto uiteenlopen van 4,46 tot 0,02 ct/kWh (Zonnesaldo, 13-9-2026). Tegelijk staat de gasprijs op het hoogste niveau in ruim drie jaar (TTF circa € 80/MWh, 11-9-2026), waardoor een vast contract uit 2025 nu vaak goedkoper is dan een nieuw aanbod. Wie met zonnepanelen een vast energiecontract 2027 overweegt, weegt dus twee dingen: wat de leverancier mag wijzigen en wat opzeggen kost of oplevert.
In het kort
- Wijzigen per 1-1-2027 mag alleen met een duidelijke clausule in de voorwaarden en een aankondiging minimaal 1 maand vooraf (Energiewet, sinds 1-1-2026; ACM).
- Bij zo’n aangekondigde wijziging mag je kosteloos opzeggen; zeg je zelf voortijdig op zonder wijziging, dan kan een opzegvergoeding gelden.
- Saldering stopt wettelijk op 1-1-2027 voor iedereen, ook midden in een vast contract (Staatsblad 29-1-2025; motie voor behoud weggestemd 12-6-2026).
- Netto terugleververgoeding 2027 bij 1-jaar vast: 4,46 ct/kWh (Oxxio) tot 0,02 ct/kWh (Mega); verschil bij 2.660 kWh teruglevering circa € 118 per jaar.
- Gasprijs: TTF circa € 80/MWh (11-9-2026); 44 van 53 vaste contracten werden in één week duurder, gemiddeld + € 99 per jaar (Energievergelijk, 2-9-2026).
Wat mag je leverancier per 1-1-2027 wél en niet aanpassen?
Een leverancier mag per 1-1-2027 prijzen of voorwaarden van een lopend contract aanpassen als de voorwaarden dat duidelijk toestaan en hij de wijziging minimaal één maand vooraf aankondigt; de klant mag dan kosteloos opzeggen. Zo vat de ACM de Energiewet samen (Solar Magazine, peildatum 15-9-2026). Zonder zo’n clausule gelden de afgesproken tarieven in principe tot het einde van de looptijd.
Bij zonnepanelen gaat het om drie onderdelen: de terugleverkosten (per kWh of staffel), de terugleververgoeding en een salderingsclausule die zegt wat er gebeurt als de regeling stopt. Veel contracten uit 2025 bevatten zo’n clausule, omdat het einde van salderen toen al in het Staatsblad stond (29 januari 2025). De leverancier vult de 2027-bedragen dan in binnen de wettelijke grenzen: vergoeding minimaal 50% van het kale leveringstarief tot 2030, terugleverkosten alleen werkelijke kosten (Rijksoverheid, 11-8-2026) en vanaf 1-1-2027 per kWh op de factuur (Staatscourant, 4-9-2026).
Wat niet mag: stilzwijgend wijzigen, wijzigen zonder grondslag in de voorwaarden, of korter dan een maand vooraf aankondigen. Voor een wijziging per 1 januari 2027 moet de aankondiging dus uiterlijk 1 december 2026 binnen zijn. Bewaar die aankondiging: daarin staat ook de termijn waarbinnen je kosteloos kunt opzeggen.
Wanneer mag je kosteloos opzeggen en wanneer betaal je een opzegvergoeding?
Kosteloos opzeggen mag als je leverancier een wijziging van prijzen of voorwaarden aankondigt; dat is de regel uit de Energiewet waar de ACM op wijst (peildatum 15-9-2026). Zeg je een vast contract zelf voortijdig op zonder dat er iets wijzigt, dan mag de leverancier een opzegvergoeding rekenen, berekend volgens de regels in je voorwaarden.
De hoogte van die opzegvergoeding is sinds medio 2023 gekoppeld aan het verschil tussen jouw contractprijs en de actuele prijs van de leverancier, over de resterende looptijd. Is de actuele prijs hoger dan je contractprijs, wat na de gasprijsstijging bij veel contracten uit 2025 het geval is, dan kan de vergoeding laag of zelfs nul uitvallen. Andersom geldt ook: een contract dat goedkoper is dan de markt wil je meestal niet opzeggen. Wij noemen bewust geen bedragen, omdat die per contract en moment verschillen; vraag je leverancier om een berekening voordat je opzegt.
Wat betekent 1-1-2027 voor een vast, variabel of dynamisch contract?
De salderingsstop geldt op 1-1-2027 voor elk contract, maar de speelruimte van de leverancier verschilt per contractvorm: bij vast is wijzigen de uitzondering die een clausule vereist, bij variabel en dynamisch horen prijswijzigingen bij het product. In Nederland heeft 55% van de huishoudens vast, 37% variabel en 8% dynamisch (ACM Energiemonitor, 13-8-2026).
| Contractvorm | Wat verandert op 1-1-2027 | Mag de leverancier tussentijds wijzigen? | Kosteloos opzeggen? |
|---|---|---|---|
| Vast (2025) met salderingsclausule | Saldering stopt; terugleverkosten en vergoeding volgens clausule (netto 0,02 tot 4,46 ct/kWh) | Alleen via de clausule, aangekondigd uiterlijk 1-12-2026 | Ja, bij de aangekondigde wijziging; anders mogelijk opzegvergoeding |
| Vast zonder clausule | Saldering stopt; afgesproken tarieven lopen door | In principe niet tot einde looptijd | Nee, tenzij alsnog een wijziging wordt aangekondigd |
| Variabel | Saldering stopt; tarieven wijzigen op de gebruikelijke momenten (netto rond 1,25 ct/kWh, Milieu Centraal 10-9-2026) | Ja, met aankondiging vooraf | Ja, doorgaans zonder opzegvergoeding |
| Dynamisch | Saldering stopt; uurprijs minus opslag (netto circa 4 ct/kWh, Overstappen.nl 11-8-2026) plus vaste maandkosten | Uurprijzen bewegen; opslag en vaste kosten met aankondiging | Ja, doorgaans maandelijks opzegbaar |
Peildatum: 15 september 2026. Bronnen: ACM via Solar Magazine (Energiewet), Zonnesaldo 13-9-2026, Milieu Centraal 10-9-2026, Overstappen.nl 11-8-2026. Opzegregels variabel en dynamisch: gangbare praktijk, controleer je eigen voorwaarden.
Kanttekening: bij 3 jaar vast kunnen de terugleverkosten hoger zijn dan bij 1 jaar (Eneco 2026: € 0,134 tegenover € 0,182/kWh, peildatum 17-8-2026). De afweging tussen de drie contractvormen staat in vast, variabel of dynamisch contract 2027.
Wat staat er in mijn voorwaarden? Checklist
De wijzigingsclausule staat meestal in de bijzondere voorwaarden of onder het kopje prijswijzigingen; de bedragen staan op het tariefblad. Pak contractbevestiging, tariefblad en voorwaarden erbij en loop deze acht punten na; wat je niet vindt, vraag je schriftelijk aan je leverancier (peildatum 15-9-2026).
- Looptijd en einddatum. Loopt het contract door na 1-1-2027, en tot wanneer?
- Wijzigingsbeding. Mag de leverancier prijzen of voorwaarden aanpassen bij het einde van salderen of bij een wetswijziging?
- Terugleverkosten. Per kWh of staffel, welk bedrag, vanaf wanneer?
- Terugleververgoeding. Vast bedrag per kWh of percentage van het leveringstarief; is het 2027-bedrag al genoemd?
- Opzegvergoeding. Hoe berekend, en vervalt die expliciet bij een aangekondigde wijziging?
- Aankondigingstermijn en kanaal. Minimaal een maand; per e-mail, brief of alleen in de klantomgeving?
- Modelcontract of eigen product. Het ACM-modelcontract (vast 12 maanden of variabel) bevat sinds 1-1-2026 terugleverkosten per kWh.
- Vaste leveringskosten. Mogen die tussentijds mee wijzigen?
Tijdlijn tot 1 januari 2027
Tussen vandaag en 1 januari 2027 vallen vier momenten die je contractkeuze raken: de energiebelasting 2027 (vanmiddag, Prinsjesdag), de aankondigingen van leveranciers (uiterlijk 1 december 2026), de definitieve nettarieven 2027 (december, prognose +20%) en de salderingsstop zelf (1-1-2027). Alleen de laatste twee data staan wettelijk vast.
| Datum | Wat gebeurt er | Status |
|---|---|---|
| 4-9-2026 | Staatscourant: terugleverkosten vanaf 2027 in €/kWh op de factuur | Definitief |
| 15-9-2026 | Prinsjesdag: energiebelasting 2027 (verwachting: gas omhoog, stroom licht omlaag) | Wordt vanmiddag bekend |
| Oktober–november 2026 | Leveranciers kondigen wijzigingen per 1-1-2027 aan | Verwacht |
| 1-12-2026 | Uiterste aankondigingsdatum voor wijzigingen per 1-1-2027 (één maand vooraf) | Wettelijke termijn |
| December 2026 | ACM stelt nettarieven 2027 vast (prognose gemiddeld +20%, circa + € 140 per jaar) | Verwacht |
| 1-1-2027 | Einde saldering; vergoeding minimaal 50% van kaal leveringstarief tot 2030; terugleverkosten per kWh op factuur | Definitief |
Peildatum: 15 september 2026. Bronnen: Eerste Kamer (wet 36.611), Rijksoverheid 11-8-2026, Solar Magazine 4-9-2026, ACM-prognose nettarieven 14-9-2026, Stap naar Duurzaam (verwachting energiebelasting 2027).
Waarom weegt de gasprijs nu zwaarder dan de terugleverkosten?
De TTF-gasprijs stond op 11-9-2026 op circa € 80/MWh, tegen € 58 begin augustus en € 31 vóór de Iran-oorlog; vaste gastarieven stegen in een maand 4% en vaste stroomtarieven 1,5% (ACM, 11-9-2026). Het verschil in nettovergoeding tussen leveranciers is bij 2.660 kWh teruglevering maximaal circa € 118 per jaar; een paar cent op het leveringstarief weegt al even zwaar.
Rekenvoorbeeld — opzeggen voor een betere terugleververgoeding: wat weegt zwaarder?
Rijtjeshuis met 10 panelen (4 kWp): 3.500 kWh verbruik, 3.800 kWh opwek, 30% eigen verbruik, dus 2.360 kWh afname en 2.660 kWh teruglevering; gasverbruik (aanname) 1.200 m³. De huidige leverancier kondigt voor 2027 netto 0,25 ct/kWh aan; een concurrent biedt 4,46 ct/kWh (Zonnesaldo, 13-9-2026).
- Winst op teruglevering bij overstappen: 2.660 kWh × (4,46 − 0,25) ct = € 111,99 per jaar.
- Elke cent per kWh die het nieuwe stroomtarief hoger ligt: 2.360 kWh × € 0,01 = € 23,60 per jaar.
- Elke 10 cent per m³ die het nieuwe gastarief hoger ligt: 1.200 m³ × € 0,10 = € 120 per jaar.
- Uitkomst bij 2 cent hoger stroomtarief en 10 cent hoger gastarief: € 167,20 verlies tegenover € 111,99 winst, netto € 55 per jaar slechter af. Ligt het nieuwe contract onder je huidige tarieven, dan tellen beide voordelen op.
Peildatum: 13 september 2026 (vergoedingen). Referentie 1-jaar vast op 2-9-2026: € 0,2945/kWh stroom en € 1,6196/m³ gas (Energievergelijk). Eigen berekening redactie; de tariefverschillen zijn aannames.
Een aangekondigde wijziging geeft je dus het recht om kosteloos weg te gaan, maar niet automatisch een reden. Vergelijk het volledige jaarbedrag met onze calculator; hoe je de markttiming beoordeelt, staat in wanneer is energie overstappen slim.
Wat kun je nu doen?
- Loop de checklist na en noteer looptijd, clausule, terugleverkosten en vergoeding; onze saldering-checklist 2027 helpt daarbij.
- Zet een reminder voor begin december 2026: is er dan geen aankondiging binnen, dan blijven je huidige voorwaarden per 1-1-2027 in principe gelden.
- Vraag je leverancier schriftelijk welke terugleverkosten en vergoeding hij per 1-1-2027 hanteert en vergelijk dat met onze monitor terugleverkosten 2027 per leverancier.
- Vraag bij twijfel eerst een berekening van de opzegvergoeding op en lees de fouten bij overstappen voordat je tekent.
- Vergelijk op het totale jaarbedrag inclusief gas, netbeheer (+20% in 2027) en vaste kosten; welke energieleverancier 2027 zet de keuzes op een rij.
- Sluit je een nieuw contract af, gebruik dan de wettelijke bedenktijd van 14 dagen om de voorwaarden langs de checklist te leggen.
Veelgestelde vragen
Mag mijn leverancier mijn vaste contract per 1-1-2027 zomaar aanpassen?
Nee. Volgens de Energiewet mag een leverancier een lopend contract alleen wijzigen als dat duidelijk in de voorwaarden staat en hij dat minimaal een maand vooraf aankondigt; dan mag je kosteloos opzeggen. Zonder zo’n clausule gelden je afgesproken tarieven in principe tot het einde van de looptijd (ACM via Solar Magazine, peildatum 15-9-2026).
Loopt de salderingsregeling door tot mijn vaste contract afloopt?
Nee. Salderen is een wettelijke regeling en stopt op 1-1-2027 voor iedereen, ongeacht je contract. De wet staat sinds 29 januari 2025 in het Staatsblad en een motie voor behoud is op 12 juni 2026 weggestemd. Wat na 2027 wel vastligt: een vergoeding van minimaal 50% van het kale leveringstarief tot 2030.
Wat gebeurt er als ik na een aankondiging niets doe?
Dan gaat de wijziging op de genoemde datum in en blijf je klant tegen de nieuwe voorwaarden. Wil je kosteloos weg, reageer dan binnen de termijn uit de aankondiging en leg de opzegging schriftelijk vast. Controleer daarna op de eerste factuur of de terugleverkosten in €/kWh staan, zoals vanaf 1-1-2027 verplicht is.
Is een nieuw vast contract afsluiten vóór 2027 verstandig?
Dat hangt af van je huidige tarieven en verbruik; wij geven geen persoonlijk advies. Feiten om mee te wegen: 44 van 53 vaste contracten werden begin september in één week gemiddeld € 99 per jaar duurder (Energievergelijk, 2-9-2026), de gasopslag stond op 52% (ACM, 11-9-2026) en het verschil in nettovergoeding is bij 2.660 kWh teruglevering maximaal circa € 118 per jaar.
Bronnen
- Solar Magazine – ACM waarschuwt voor wijzigingen energiecontracten na afschaffen salderingsregeling
- Solar Magazine – ACM neemt terugleverkosten op in nieuw modelcontract
- Rijksoverheid – Salderingsregeling (11-8-2026)
- Eerste Kamer – Wet beëindiging salderingsregeling (36.611)
- Solar Magazine – Motie voor behoud salderingsregeling weggestemd (12-6-2026)
- Solar Magazine – Terugleverkosten per kWh op factuur (Staatscourant, 4-9-2026)
- ACM – Energiemonitor: gasprijs hoogste in ruim drie jaar (11-9-2026)
- ACM – Energiemonitor: toename dynamische contracten (13-8-2026)
- Energievergelijk – Gasprijs op recordhoogte, contracten duurder (2-9-2026)
- Zonnesaldo – Terugleverkosten 2027 (13-9-2026)
- TPO – ACM-prognose nettarieven 2027 (14-9-2026)
- Stap naar Duurzaam – Energiebelasting 2027 (verwachting)
Laatste update: 15 september 2026. Wij actualiseren dit artikel bij nieuwe cijfers of besluiten.
Disclaimer: informatief karakter, geen persoonlijk financieel advies. Volledige disclaimer → | Partnerlinks-toelichting →