Stroom met een prémie als je hem verbruikt en een rekening als je hem teruglevert: negatieve stroomprijzen klinken als de wereld op zijn kop. In 2025 telde Nederland een record van ruim 560 negatieve uren, en elke zonnige meidag duiken er weer koppen op over ‘betalen voor je eigen zonnestroom’. Tijd voor het nuchtere verhaal: wat zíjn negatieve prijzen, wie merkt er daadwerkelijk iets van — en wie helemaal niets?
- Wat het is: op het moment dat er véél meer stroom wordt opgewekt dan verbruikt (zonnige middagen, weekend), zakt de groothandelsprijs onder nul. Producenten betalen dan om kwijt te kunnen.
- Vast of variabel contract? Dan merk je er niets van. Jouw tarief staat vast; de negatieve marktprijs bereikt je portemonnee niet. Alleen eventuele terugleverkosten van je leverancier spelen een rol.
- Salderen (t/m 2026) dempt het ook: je teruglevering wordt weggestreept tegen je verbruik, ongeacht de marktprijs op dat moment.
- Dynamisch contract? Dan wél opletten: tijdens negatieve uren betaal je om terug te leveren. Slim je omvormer (laten) sturen of je verbruik verschuiven lost dit grotendeels op.
- Hoe vaak komt het voor? 2025 was een recordjaar met ±564 negatieve uren (vooral april–juni). Begin 2026 lag het aantal juist fors láger dan een jaar eerder — het is dus geen rechte lijn omhoog.
- Onze nuchtere lijn: negatieve prijzen zijn een signaal van het nieuwe energiesysteem, geen ramp voor jouw rendement. Voor de meeste huishoudens is het effect in euro’s klein.
Waarom wordt een stroomprijs überhaupt negatief?
De groothandelsprijs van stroom komt elke dag tot stand op de day-ahead markt: vraag en aanbod per uur. Op een zonnige lente-zondag is het aanbod enorm (alle zonnepanelen draaien vol) terwijl de vraag laag is (fabrieken dicht, niemand stookt). Grote producenten die niet makkelijk kunnen afschakelen — en zonneparken met subsidieprikkels — bieden hun stroom dan aan tegen een negatieve prijs: ze betalen liever een beetje om te mogen leveren dan dat ze stilvallen.
In 2025 gebeurde dat vaker dan ooit: ruim 560 uur, geconcentreerd in april, mei en juni en vooral in weekenden en rond het middaguur. Interessant genoeg lag het aantal negatieve uren in het eerste kwartaal van 2026 juist ruim 60% láger dan een jaar eerder — mede door meer vraagsturing en batterijen die de pieken opvangen. Het beeld ‘elk jaar wordt het erger’ klopt dus niet zonder meer.
Wie merkt er iets van — en wie niet?
Vast of variabel contract
Je hebt een vast tarief per kWh, met of zonder zonnepanelen.
Jouw leverings- en terugleavertarief staat contractueel vast. De negatieve marktprijs is het probleem van je leverancier, niet van jou. Het enige dat je kunt merken zijn terugleverkosten die leveranciers (mede hierdoor) rekenen.
Salderen (t/m 2026)
Je saldeert je teruglevering, ongeacht contractvorm.
Zolang de salderingsregeling loopt, wordt elke teruggeleverde kWh weggestreept tegen je verbruik — tegen jóuw tarief, niet tegen de marktprijs van dat moment. Negatieve uren raken je saldo niet.
Dynamisch contract
Je betaalt en ontvangt per uur de marktprijs.
Tijdens negatieve uren betaal je per teruggeleverde kWh. Onbeheerd doorleveren op zo’n middag kost dus geld. De oplossing is niet panikeren maar sturen: omvormer (tijdelijk) begrenzen, of juist verbruik naar die uren verschuiven — wasmachine, boiler, de elektrische auto.
Hoe groot is de schade nu echt? Een rekensom
Stel: je hebt een dynamisch contract, 10 panelen (±3.800 kWh per jaar) en je stuurt níets. Van je opwek valt grofweg 5 à 10% in negatieve uren — zeg 200 tot 380 kWh. De prijs in die uren is meestal licht negatief, gemiddeld in de orde van enkele centen onder nul.
Indicatie: ongestuurde teruglevering bij dynamisch contract
| Post | Aanname | Per jaar |
|---|---|---|
| Opwek in negatieve uren | 5–10% van 3.800 kWh | 200–380 kWh |
| Gemiddelde negatieve prijs | enkele centen onder nul | -€0,02 à -€0,05/kWh |
| Kosten zonder sturing | worst case | ±€5–20 |
| Met slimme sturing of begrenzing | omvormer/HEMS regelt het | ±€0 |
Tientjes dus, geen honderden euro’s — en met een beetje sturing vrijwel nul. Het échte verhaal achter negatieve prijzen is niet de schade van vandaag, maar het signaal voor morgen: het loont steeds meer om je eigen verbruik te verhogen en flexibel te zijn. Wie kan schuiven met verbruik — of opslaat in een thuisbatterij — verdient juist aán die gekke uren.
Wat verandert er na de saldering-stop in 2027?
Vanaf 1 januari 2027 saldeert er niets meer en krijg je voor teruglevering een vergoeding van je leverancier. Die vergoeding hangt samen met de marktwaarde van je stroom — en die marktwaarde wordt gedrukt doordat al die zonnestroom tegelijk komt, precies op de (soms negatieve) middaguren. Dat is de reden dat terugleververgoedingen laag zijn en blijven.
Daarmee wordt de strategie voor zonnepaneeleigenaren na 2027 helder, en die hebben we in eerdere artikelen al doorgerekend: gebruik zoveel mogelijk zelf op het moment van opwek, verschuif slim, en reken pas daarna aan opslag. Negatieve prijzen zijn in dat verhaal geen aparte dreiging — ze zijn gewoon het scherpste randje van hetzelfde mechanisme.
Weten wat dit voor jouw situatie betekent?
Contractvorm, zonnepanelen, eventueel een batterij of EV: ons energierapport rekent rustig door wat slim is in jouw geval — zonder verkooppraatje.
Bereken jouw situatie Onafhankelijk · we verkopen geen contracten, panelen of batterijenVeelgestelde vragen
Moet ik betalen voor mijn zonnestroom bij negatieve prijzen?
Alleen als je een dynamisch energiecontract hebt: dan betaal je tijdens negatieve uren per teruggeleverde kWh. Met een vast of variabel contract staat je tarief vast en merk je er niets van, en zolang je saldeert (tot en met 2026) wordt je teruglevering sowieso weggestreept tegen je verbruik.
Hoe vaak komen negatieve stroomprijzen voor?
In 2025 was het een record: ruim 560 uur, vooral in april, mei en juni en geconcentreerd rond zonnige middagen en weekenden. Begin 2026 lag het aantal juist ruim 60% lager dan een jaar eerder. Het komt dus vaker voor dan vijf jaar geleden, maar het is geen rechte lijn omhoog.
Krijg ik gratis stroom als de prijs negatief is?
Niet helemaal. De kale marktprijs is dan negatief, maar daar komen energiebelasting, btw en netkosten nog bovenop. Per saldo betaal je met een dynamisch contract in die uren meestal weinig tot bijna niets, en heel soms krijg je echt geld toe. Het is vooral interessant om juist dan de wasmachine, boiler of auto-lader aan te zetten.
Moet ik mijn zonnepanelen uitzetten bij negatieve prijzen?
Met een vast contract of saldering: nee, dat heeft geen zin. Met een dynamisch contract kan het lonen om de omvormer tijdens negatieve uren te begrenzen of uit te schakelen, maar doe dat bij voorkeur automatisch via je omvormer-app of energiemanagementsysteem in plaats van handmatig. De bedragen zijn klein; gemak gaat hier boven fanatisme.
Komen er na 2027 meer negatieve uren?
Dat is niet gezegd. Er komt meer zonne- en windvermogen bij, maar er komen ook steeds meer batterijen, slimme laders en flexibele verbruikers die stroom juist in die uren opnemen. Begin 2026 daalde het aantal negatieve uren zelfs flink ten opzichte van 2025. Het systeem past zich aan; reken jezelf dus niet rijk of arm op basis van een enkel recordjaar.
Hebben negatieve prijzen invloed op mijn terugleververgoeding na 2027?
Indirect wel. De vergoeding die leveranciers na de saldering-stop betalen hangt samen met de marktwaarde van zonnestroom, en die wordt gedrukt doordat de meeste zonnestroom tegelijk komt, op de goedkoopste (soms negatieve) uren. Dat is precies waarom eigen verbruik verhogen na 2027 de belangrijkste knop is om aan te draaien.
Onderbouwing & bronnen
- Zonneplan — Negatieve stroomprijzen (en hoe je eraan kunt verdienen)
- Frank Energie — Hoe werken negatieve stroomprijzen?
- ANWB — Zonnepanelen uitzetten bij negatieve stroomprijs?
- RVO — Negatieve elektriciteitsprijzen en subsidie
- Consumentenbond — Salderen en terugleververgoeding
Laatst gecontroleerd: 4 juni 2026 · Aantallen uren en prijzen verschillen per jaar en per leverancier; bedragen zijn indicatief en niet gegarandeerd.